Δρ. Απόστολος Παπαφωτίου: «Ετεροβαρής και επιζήμια η συμφωνία για τα κειμήλια – Ερωτήματα και σοβαρές ενστάσεις»

Του Δρος Αποστόλου Ε. Παπαφωτίου*

Έντονο προβληματισμό και σοβαρές ενστάσεις εγείρει η διαχειριστική προσέγγιση και η μυστικότητα γύρω από την πρόσφατη συμφωνία που αφορά την αμοιβαία κατάθεση και διαχείριση εκκλησιαστικών και ιστορικών κειμηλίων. Πρόκειται για μια συμφωνία μείζονος εθνικής, ιστορικής και εκκλησιαστικής σημασίας, η οποία εγείρει κρίσιμα ερωτήματα για τους χειρισμούς της κυβέρνησης και του πρωθυπουργού κ. Κυριάκου Μητσοτάκη.

Παραμερισμός φορέων και έλλειψη διαφάνειας

Ένα από τα κύρια σημεία τριβής είναι η πλήρης παράκαμψη των αρμόδιων υπηρεσιών και του στελεχιακού δυναμικού που είχαν εκπονήσει τις σχετικές μελέτες όλα τα προηγούμενα χρόνια. Η συμφωνία γίνεται γνωστή μέσα από γενικότητες, χωρίς να κατατίθεται επισήμως το υπογραφέν κείμενο, οι υπογραφές και οι κρίσιμοι όροι που τη συνοδεύουν.

Παράλληλα, απουσιάζουν τα απαραίτητα έγγραφα εγκρίσεων και οι επίσημες τοποθετήσεις των εμπλεκόμενων φορέων, ενώ παρατηρείται ένας πρωτοφανής παραγκωνισμός της Εκκλησίας της Ελλάδος από μια διαδικασία που την αφορά άμεσα.

Το ερώτημα για το Οικουμενικό Πατριαρχείο

Ερωτήματα γεννά και η στάση του Οικουμενικού Πατριαρχείου, το οποίο από ένθερμος αγωνιστής για την επιστροφή των κλεμμένων κειμηλίων εμφανίζεται τώρα να στηρίζει την εν λόγω συμφωνία. Υπενθυμίζεται η επίσημη επίσκεψη του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου στη Σόφια, όπου είχε θέσει με σθένος το αίτημα επιστροφής όλων των λεηλατημένων κειμηλίων στην Ελλάδα, ερχόμενος αντιμέτωπος με μια ιδιαίτερα οξεία συμπεριφορά. Τι άλλαξε έκτοτε στην τακτική και στη γραμμή πλεύσης;

Ο κίνδυνος αναζωπύρωσης του εθνικισμού

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η διαχείριση των κειμηλίων του Σαμουήλ (της κάρας και των οστών του), τα οποία ξυπνούν ιστορικές μνήμες από την εποχή της πρωτοβουλγαρικής εξάπλωσης έως τη Θεσσαλία. Δημιουργούνται έτσι συνθήκες που ενδέχεται να τροφοδοτήσουν νέους εθνικισμούς στην περιοχή, χωρίς να είναι σαφές αν έχουν ληφθεί οι απαραίτητες ασφαλιστικές δικλείδες στο πλαίσιο της συμφωνίας.

Μια συμφωνία που εξισώνει θύτες και θύματα

Η συγκεκριμένη ρύθμιση χαρακτηρίζεται ως ετεροβαρής και επιζήμια για τα εθνικά συμφέροντα, καθώς:

• Εξισώνει τους θύτες με τα θύματα, παραβλέποντας την ιστορική αλήθεια και τις παράνομες αφαιρέσεις κειμηλίων.

• Προσβάλλει το περί δικαίου αίσθημα των Ελλήνων και ιδιαίτερα των κατοίκων της Βόρειας Ελλάδας.

• Δημιουργεί επικίνδυνο προηγούμενο για άλλες διεκδικήσεις της χώρας μας στο διεθνές πεδίο.

• Επιβραβεύει ουσιαστικά πρακτικές του παρελθόντος, στέλνοντας λανθασμένα μηνύματα για το μέλλον.

Η διαχείριση συμβόλων με τεράστια πολιτιστική και χριστιανική αξία απαιτεί σοβαρότητα, διαφάνεια και απόλυτο σεβασμό στην ιστορική μνήμη. Οι εξελίξεις που θα ακολουθήσουν αναμένεται να ρίξουν φως στους πραγματικούς λόγους που οδήγησαν σε αυτή τη συμφωνία.

*Ο Δρ. Απόστολος Ε. Παπαφωτίου είναι Πολιτικός Μηχανικός Ε.Μ.Π. και Οικονομολόγος Ε.Κ.Π.Α.