Γιάννης Πανούσης: «Ως πότε θα συγχωρούμε τα λάθη και τα πάθη των νυκτοφυλάκων της κάθε εξουσίας;»

Με μια καυστική και βαθιά πολιτική παρέμβαση, ο καθηγητής και πρώην υπουργός Γιάννης Πανούσης θέτει στο μικροσκόπιο τις παθογένειες της ελληνικής κοινωνίας και πολιτείας, αναδεικνύοντας τα κρίσιμα διλήμματα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες ενόψει των εκλογών, αλλά και τα δομικά προβλήματα στη λειτουργία των θεσμών και της παιδείας.

Η αλαζονεία της εξουσίας και η «διπλή ζωή» των πολιτικών

Ξεκινώντας με ένα ρητορικό αλλά ηχηρό ερώτημα, ο κ. Πανούσης αναρωτιέται «ως πότε θα συγχωρούμε τα λάθη και τα πάθη των νυκτοφυλάκων της κάθε εξουσίας» και θα κλείνουμε τα αυτιά μας «στους ορυγμούς των αφηνιασμένων λύκων του υπερκέρδους». Στηλιτεύει την αλαζονεία των κυβερνητικών, την ψευδο-ταπεινοφροσύνη των δήθεν «παιδιών του λαού», αλλά και τον αποστολικό διδακτισμό όσων περιαυτολογούν στα πάνελ και στα αμφιθέατρα.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η επισήμανσή του ότι πολλοί πολιτικοί διάγουν «διπλή ζωή»: εμφανίζονται το πρωί στη Βουλή ως δημοκράτες-δικαιωματιστές, ενώ το βράδυ στο γραφείο και στο σπίτι τους αποκαλύπτουν τον πραγματικό, αυταρχικό τους εαυτό.

Η «Δημοκρατία από τα κάτω» και το αντικλείδι της παραεξουσίας

Απέναντι στα σκοτεινά τούνελ της διαπλοκής και της συγκάλυψης, ο συγγραφέας υπογραμμίζει ότι οι ελεύθεροι πολίτες οφείλουν να βρουν το αντικλείδι της παραεξουσίας. Και αυτό δεν βρίσκεται στα αρχεία της Ιστορίας, αλλά στις δράσεις εντός του πλαισίου της «Δημοκρατίας από τα κάτω». Εκεί όπου τα «πολιτικά αστεράκια» δεν έχουν καμία θέση, ενώ πρωταγωνιστικό ρόλο παίζουν η γνώμη, η πείρα και η ελπίδα του διπλανού μας συνανθρώπου. Οδεύοντας προς τις εκλογές με έναν πολίτη ζαλισμένο, παρασυρμένο ή απομονωμένο, το οποιοδήποτε αποτέλεσμα κινδυνεύει να μείνει χωρίς αντίκρυσμα για το σύνολο της κοινωνίας.

Τα δύο καυτά Υστερόγραφα

ΥΓ. 1: Η επιλεκτική δημοσίευση φακέλων πολιτικών προσώπων

Με αφορμή τη δημοσιοποίηση –με το κομμάτι και κατά περίσταση– φακέλων πολιτικών προσώπων που διεσώθησαν με απόφαση της Βουλής, ο Γιάννης Πανούσης θέτει δύο καίρια ερωτήματα:

• Πρώτον, πώς βρίσκονται οι φάκελοι αυτοί στα χέρια μίας μόνον εφημερίδας και ποιος της τους έδωσε (και με ποιο αντάλλαγμα);

• Δεύτερον, υπήρχαν φάκελοι μόνο για πολιτικούς της μίας πλευράς; Αν είχαν και οι «άλλοι», γιατί δεν δημοσιεύονται έστω για λόγους δημοσιογραφικής δεοντολογίας και ίσης μεταχείρισης;

ΥΓ. 2: Η μη εγγραφή επιτυχόντων φοιτητών και η απειλή της ομογενοποίησης από το ΑΙ

Ως μέγα ζήτημα Δημοκρατίας χαρακτηρίζει το φαινόμενο πολλοί επιτυχόντες φοιτητές σε δημόσια πανεπιστήμια (ακόμη και στην Ιατρική σχολή) να μην εγγράφονται τελικά. Παρά το γεγονός ότι κάθε περίπτωση χρήζει διαφορετικής αξιολόγησης (οικονομικοί περιορισμοί, προσωπικά προβλήματα, επιλογή ιδιωτικού ιδρύματος κοντά στο σπίτι κ.λπ.), το γεγονός ότι οι νέοι σήμερα δεν θεωρούν την επιστήμη, τη γνώση και τον πολιτισμό ως αναγκαίο εφόδιο εξέλιξης θίγει τον πυρήνα της Δημοκρατίας ως «Πολιτεύματος της Αισιοδοξίας».

Με άδεια από φοιτητές καθίσματα και με τη μερική παρουσία καθηγητών λόγω επαγγελματικής υπεραπασχόλησης, δύσκολα διαμορφώνεται το πρότυπο του δημοκρατικού πολίτη με πνευματική καλλιέργεια και κοινωνική ενσυναίσθηση. Και το κρίσιμο ερώτημα που μένει αναπάντητο είναι: Αν αφήσουμε το απρόσωπο AI να τους «ομογενοποιήσει», ποιος θα ευθύνεται;