Γιάννης Πανούσης: Όταν τα κομματικά επιτελεία μετρούν «χρυσαφικά» την ώρα που ο πλανήτης φλέγεται
“Ακροβασία στ’ απόκρημνα…”
— Μ. Σκουρολιάκου, Ιδού Εμείς
Η πολιτική αποστεώθηκε· η αξιοπρέπεια απέμεινε μόνη καταφυγή
Η ψυχοπνευματική κούραση από την α bao quku των εξαγγελιών, των αγκυλώσεων και του επικοινωνιακού θορύβου της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης αφήνει συχνά τον πολίτη μετέωρο. Όταν η πραγματικότητα της ΔΕΘ θυμίζει περισσότερο ένα κλειστό κλαμπ διανομής λαφύρων και λιγότερο έναν χώρο ουσιαστικού αναπτυξιακού διαλόγου, η ανάγκη για επαναπροσδιορισμό γίνεται επιτακτική. Ο ομότιμος καθηγητής και πρώην υπουργός Γιάννης Πανούσης, με το χαρακτηριστικό του κείμενο «Κι αν δεν θέλουμε να προσδεθούμε;», θέτει τα κρίσιμα ερωτήματα που η πολιτική τάξη αποφεύγει επιμελώς.
Τα πέντε καυτά ερωτήματα της εποχής μας
Ο προβληματισμός του Πανούση δεν περιορίζεται στην επιφανχειακή κριτική της συγκυρίας, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της σύγχρονης πολιτικής κρίσης:
-
Η γεωπολιτική τύφλωση: Την ώρα που ο πλανήτης φλέγεται από την πολεμική διπλωματία του αίματος, τα κομματικά επιτελεία συνεχίζουν να μετρούν μικροπολιτικά οφέλη και «χρυσαφικά».
-
Το ηθικό πλεονέκτημα: Πόσο εύκολα μπορεί ο πολίτης να διακρίνει ποιος πολιτικός των τελευταίων δέκα ετών είναι πραγματικά καθαρός και ποιος διαφθαρμένος μέσα από το πέπλο των επικοινωνιακών κορώνων;
-
Η κρίση της δημοκρατίας: Πώς στηρίζουν το πολίτευμα οι πολιτικοί της ευκολίας και οι πρόθυμοι «διανοούμενοι με το κομμάτι», την ίδια στιγμή που η Ακροδεξιά καλπάζει στην Ευρώπη;
-
Απιστία αντί δυσπιστίας: Μήπως το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι η ιδεολογική δυσπιστία μεταξύ αριστερών και δεξιών κομμάτων, αλλά η γενικευμένη απιστία και η έλλειψη αρχών που ενδημεί παντού;
-
Συμμαχίες ή business; Όσοι αναζητούν διέξοδο στα μετεκλογικά κενά, ψάχνουν ειλικρινά έναν πολιτικό σύμμαχο για τη διακυβέρνηση ή έναν συν-εταίρο για προσοδοφόρες μπίζνες;
Ο «ανεξάρτητος πολίτης» και το οχυρό της αξιοπρέπειας
Μέσα σ’ ένα ιδεοληψιογόνο κουβάρι όπου συστημικοί, αντισυστημικοί και ασυστημικοί έχουν γίνει ένα, η κοινωνίαλανθασμένα άλλοτε δαιμονοποιεί τον πλούτο κι άλλοτε αγιοποιεί «σωτήρες» αμφιβόλου προέλευσης.
Όπως εύστοχα επισημαίνει ο Γιάννης Πανούσης, όταν το να ισορροπήσει κανείς σε ανισόρροπες καταστάσεις γίνεται άθλος, το μόνο οχυρό που απομένει στον ανεξάρτητο πολίτη είναι ο αγώνας για τη γνήσια αξιοπρέπειά του.
-
Για τον δεξιό πολίτη: Να μην τυφλωθεί από το «μαύρο χρήμα» της διαφθοράς.
-
Για τον αριστερό πολίτη: Να μην παραδοθεί στον πολιτικό ή κοινωνικό του εχθρό, ο οποίος συχνά κρύβεται πίσω από την ετικέτα του «σπόνσορα του rebranding».
