Γιάννης Πανούσης: «Ο αληθινός δάσκαλος προβάλλει παράδειγμα ζωής, όχι αυταρχισμό»

Έντονο προβληματισμό για το επίπεδο του δημοσίου διαλόγου γύρω από τα Μη Κερδοσκοπικά Πανεπιστημιακά Ιδρύματα (ΝΠΠΕ) διατυπώνει ο καθηγητής Γιάννης Πανούσης, στηλιτεύοντας τις πρακτικές ορισμένων ακαδημαϊκών και θέτοντας παράλληλα το ερώτημα για το τι συνιστά τελικά έναν πραγματικό «Δάσκαλο».

Όπως επισημαίνει, ενώ η ελευθερία της γνώμης αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της ακαδημαϊκής κοινότητας, παρατηρείται το λυπηρό φαινόμενο ομάδες πανεπιστημιακών να εξαπολύουν «πόλεμο προθέσεων», προσωπικές επιθέσεις και αιχμές απέναντι σε όσους διαφωνούν, αρνούμενοι ακόμη και το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα προσφυγής στη Δικαιοσύνη. Τέτοιες συμπεριφορές, σύμφωνα με τον ίδιο, αυτοακυρώνουν την ίδια την έννοια του παιδαγωγού, καθώς κανείς δεν κατέχει το αλάθητο ή την αυθεντική ερμηνεία της κοινωνικής βούλησης.

Τα χαρακτηριστικά του πραγματικού Δασκάλου

Ο Γ. Πανούσης υπογραμμίζει ότι οι επιστημονικές γνώσεις, η μεταδοτικότητα, η συγγραφή βιβλίων ή η συχνή παρουσία στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης δεν αρκούν για να αναγνωριστεί κάποιος ως «καλός Δάσκαλος».

• Το προσωπικό παράδειγμα: Δάσκαλος είναι αυτός που προσφέρει ένα ζωντανό υπόδειγμα δημόσιου και προσωπικού βίου, διατηρώντας την ανεξαρτησία του από σκοπιμότητες.

• Αποφυγή ιδεολογικών δογμάτων: Απαιτείται η αποχή από την ένταξη των επιστημονικών απόψεων σε στενά ιδεολογικά συστήματα και η αποφυγή πατερναλιστικών μοντέλων.

• Η «τυραννία των ειδικών»: Προειδοποιεί για τον κίνδυνο συρρίκνωσης της γνώσης στα «θέλω» του διδάσκοντος, γεγονός που διασπά την έννοια της Παιδείας και αλλοιώνει την αναζήτηση της αλήθειας.

Καταλήγοντας, σημειώνει ότι το κυρίαρχο πρόβλημα των ελληνικών ΑΕΙ είναι η κατάργηση της ίδιας της ακαδημαϊκής κοινότητας και της κοινής κουλτούρας γύρω από την αυταξία της γνώσης. Καλεί, τέλος, υπερασπιστές και πολεμίους των νέων θεσμών να διατηρήσουν το μέτρο και το ήθος που επιβάλλει ο κοινωνικοπολιτισμικός τους ρόλος, μακριά από πάθη και συμφέροντα.