Η Πελοπόννησος χρειάζεται τον σιδηρόδρομο — όχι ποδηλατόδρομο πάνω στις ράγες της ιστορίας
Γράφει ο Φίλιππος Παπαδημητρίου
Τον τελευταίο μήνα απασχολεί έντονα την επικαιρότητα της περιοχής μας —και όχι μόνο— η υπόθεση της πιθανής μετατροπής της μετρικής σιδηροδρομικής γραμμής Μέγαρα–Κόρινθος–Άργος/Ναύπλιο–Καλαμάτα σε ποδηλατόδρομο.
Πρόκειται για μια πρόταση που, όπως έχουν ήδη επισημάνει πολλοί ειδικοί, είναι παράλογη και αντίθετη σε κάθε αρχή συγκοινωνιολογίας, χωροταξικού σχεδιασμού και οικονομικής λογικής. Η υπόθεση όμως αυτή μάς δίνει την αφορμή να καταρρίψουμε μερικούς διαδεδομένους μύθους γύρω από τον σιδηρόδρομο στην Πελοπόννησο.
Μύθος 1: Οι γραμμές είναι στενές και ακατάλληλες για σύγχρονη χρήση
Η μετρική γραμμή (πλάτους 1 μέτρου) δεν αποτελεί εμπόδιο στη σύγχρονη λειτουργία. Αντίθετα, χώρες όπως η Ελβετία διαθέτουν πάνω από 865 χιλιόμετρα μετρικών σιδηροδρόμων που λειτουργούν άψογα και μεταφέρουν περισσότερους επιβάτες απ’ ό,τι ολόκληρος ο ελληνικός σιδηρόδρομος.
Η αλλαγή του εύρους θα κόστιζε υπέρογκα ποσά με ελάχιστο όφελος. Προτεραιότητα πρέπει να είναι η άμεση επαναλειτουργία του δικτύου.
Μύθος 2: Ο Πελοποννησιακός Σιδηρόδρομος δεν είναι ανταγωνιστικός
Το τρένο δεν είναι αντίπαλος του ΚΤΕΛ — είναι συμπληρωματικό μέσο. Στις προαστιακές και τουριστικές μετακινήσεις, όπου οι περισσότερες ανάγκες εντοπίζονται, ο σιδηρόδρομος υπερέχει: μεγαλύτερη άνεση, σταθερά δρομολόγια, ασφάλεια και χαμηλότερο κόστος.
Η Πελοπόννησος χρειάζεται προαστιακές συνδέσεις —όχι απλώς υπεραστικές γραμμές— για να διευκολύνει την εργασία, την εκπαίδευση και την τουριστική κινητικότητα.
Μύθος 3: Ο σιδηρόδρομος είναι ελλειμματικός
Καμία δημόσια συγκοινωνία δεν είναι κερδοσκοπική. Ο σιδηρόδρομος είναι υπηρεσία κοινής ωφέλειας, που μειώνει ρύπανση, τροχαία, κυκλοφοριακή συμφόρηση και κρατικές δαπάνες.
Η πραγματική του αξία δεν μετριέται σε ευρώ, αλλά σε ποιότητα ζωής και κοινωνικό όφελος.
Μύθος 4: Ο σιδηρόδρομος είναι ξεπερασμένος
Αντίθετα, είναι το σύμβολο της προόδου. Από την Ελβετία μέχρι την Κίνα, οι σιδηρόδρομοι αποτελούν τον πυρήνα των σύγχρονων μεταφορών. Η αποτυχία του ελληνικού σιδηροδρόμου στο παρελθόν δεν οφείλεται στο μέσο, αλλά στην έλλειψη πολιτικής βούλησης, συντήρησης και οργάνωσης.
Μύθος 5: Η επαναλειτουργία είναι ακριβή
Η γραμμή Κόρινθος–Άργος/Ναύπλιο–Καλαμάτα ανακαινίστηκε πλήρως το 2004–2009 και σήμερα βρίσκεται σε ικανοποιητική κατάσταση. Οι εργασίες που απαιτούνται είναι μικρής κλίμακας: καθαρισμός, ανακαίνιση σταθμών, αντικατάσταση μπαρών.
Ακόμα και αν το συνολικό κόστος φτάσει τα 150 εκατ. ευρώ, είναι ελάχιστο μπροστά στα αναπτυξιακά οφέλη που θα προσφέρει η λειτουργία ενός πράσινου, αξιόπιστου και οικονομικού μέσου μετακίνησης για όλη την Πελοπόννησο.
Το πραγματικό δίλημμα, λοιπόν, δεν είναι αν πρέπει να επαναλειτουργήσει ο σιδηρόδρομος, αλλά αν θέλουμε η Πελοπόννησος να ανήκει στις ανεπτυγμένες περιφέρειες της Ευρώπης — ή να μείνει στις “ξεχασμένες” περιοχές που τις θυμούνται μόνο σε συνέδρια.
Η επαναλειτουργία του Πελοποννησιακού Σιδηρόδρομου δεν είναι πολυτέλεια. Είναι μονόδρομος για την ανάπτυξη, την παραμονή των νέων στον τόπο τους και τη βιώσιμη κινητικότητα του μέλλοντος.
Φίλιππος Παπαδημητρίου
Επαγγελματίας ελαιοπαραγωγός, φοιτητής Νομικής
Πρόεδρος της ΑΜΚΕ «Το Χαμόγελο του Χωριού»
