Η Ελλάδα στην Αγκαλιά της Παναγίας: Το αληθινό νόημα του Δεκαπενταύγουστου
ράφει ο Δρ. Απόστολος Ε. Παπαφωτίου*
Δεκαπενταύγουστος… και η σκέψη όλων μας στρέφεται στη Μεγάλη Μητέρα, τη Μητέρα της Ζωής, την Παναγία.
Όλη η Ελλάδα —οι πόλεις, οι κωμοπόλεις, τα χωριά, οι οικισμοί, τα βουνά, οι κοιλάδες, τα νησιά και τα ξερονήσια— διαθέτει ανεκτίμητους θησαυρούς: εκκλησίες, μοναστήρια και ξωκλήσια με θαυματουργές εικόνες της Παναγίας, έτοιμα να δεχθούν το γεμάτο ελπίδα λατρευτικό ασπασμό της πίστεώς μας. Ολόκληρος ο τόπος μεταμορφώνεται σε «τόπο της Παναγίας».
Έτσι, η Ελλάδα παύει να είναι ένας απλός γεωγραφικός χώρος και γίνεται ένας Ιερός και ποιητικός τόπος με βαθιά θρησκευτικότητα και πολιτισμό, στον οποίο η Θεοτόκος ενυπάρχει ως φορέας θρησκευτικής και ιστορικής μνήμης.
Από το πένθος στη χαρά: Η εορτή της Κοιμήσεως
Ολόκληρος ο Αύγουστος είναι αφιερωμένος στην Υπεραγία Μητέρα του Κυρίου, με κεντρικό σημείο την πανηγυρική εορτή της Κοιμήσεώς Της. Προετοιμασία για το σπουδαίο αυτό γεγονός αποτελούν οι θερμές ικεσίες και οι Παρακλητικοί Κανόνες, που διακρίνονται για τον έντονο ποιητικό τους λυρισμό.
Αν και το γεγονός της μεταστάσεώς Της είναι εκ πρώτης όψεως πένθιμο, επικρατεί ένας χαρμόσυνος και θριαμβευτικός τόνος. Ουρανός και γη συμμετέχουν σε μια κοινή ευφροσύνη: «Τῇ ἐνδόξω κοιμήσει Σου οὐρανοί ἐπαγάλλονται, πᾶσα ἡ γῆ δέ εὐφραίνεται».
Η πονεμένη Μάνα και τα 23.564 προσωνύμια
Η Παναγία αποτελεί το αιώνιο σύμβολο αγιοσύνης, αγνότητας και μητρικής στοργής. Είναι η καταφυγή για κάθε πονεμένο άνθρωπο, καθώς η ίδια γνώρισε τον απόλυτο πόνο βλέποντας το Παιδί Της στον Σταυρό. Ως πονεμένη Μάνα, ακούει με κατανόηση τους μυστικούς ψιθυρισμούς, τις προσευχές και τους κρυφούς πόθους κάθε ψυχής.
Είναι χαρακτηριστικό ότι η αγάπη του λαού μας Γεννά αμέτρητες προσρήσεις για το πρόσωπό Της. Στο βιβλίο του μακαριστού Μητροπολίτη Κορίνθου Παντελεήμονος με τίτλο «Θεομητορικά προσωνύμια» (έκδοση της Αποστολικής Διακονίας), το οποίο αποτελεί το κύκνειο άσμα του, αθροίζονται οι προσωνυμίες της Υπεραγίας Θεοτόκου στον εκπληκτικό αριθμό των 23.564!
Η Μορφή της Θεοτόκου στην Ελληνική Λογοτεχνία
Στη νεοελληνική γραμματεία, η μορφή της Παναγίας ξεπερνά τα όρια μιας αμιγώς θρησκευτικής αναφοράς. Από την εκκλησιαστική υμνογραφία έως τον Σολωμό, τον Κάλβο, τον Παπαδιαμάντη, τον Μωραϊτίδη, τον Σικελιανό, τον Κόντογλου, τον Ρίτσο, τον Σεφέρη, τον Τσαρούχη και τον Ελύτη, η Θεοτόκος μεταμορφώνεται σε διαχρονικό σύμβολο του Ελληνικού πολιτισμού — μια μορφή που συνθέτει τη μητρότητα, την οδύνη, την παρηγοριά και την ελπίδα.
Πρόσκληση ελπίδας σε δύσκολους καιρούς
Ο Δεκαπενταύγουστος αποτελεί μια πρόκληση και πρόσκληση για μια κοινωνία που συχνά χάνει τον προσανατολισμό της και για τον άνθρωπο που αισθάνεται μόνος.
Σε καιρούς δύσκολους, ας μείνουμε προσανατολισμένοι στο πρόσωπο της Θεοτόκου. Ας μεταφερθούμε νοερά στον αγιασμένο τόπο της Γεσθημανή και ας επιτρέψουμε στη ζωοδότρα δύναμή Της να καθοδηγεί, να στηρίζει και να παρηγορεί κάθε στιγμή της ζωής μας.
*Ο Δρ. Απόστολος Ε. Παπαφωτίου είναι Πολιτικός Μηχανικός Ε.Μ.Π. και Οικονομολόγος Ε.Κ.Π.Α.
