
Η νομιμοποίηση της ρουφιανιάς: Όταν το κράτος αδυνατεί, ζητά «καρφιά»
Δηλαδή η λύση δεν είναι να έχουμε πιο δίκαιο και αποδοτικό κράτος ή να βλέπουν οι πολίτες τους φόρους τους να πιάνουν τόπο, αλλά να γίνουμε όλοι καταδότες των διπλανών μας!
Σε μια προσπάθεια να υποκαταστήσει την ανικανότητα του ίδιου του κρατικού μηχανισμού, η κυβέρνηση έχει επενδύσει συστηματικά στην «πλατφορμοποίηση» της καταγγελίας.
Εφαρμογές όπως το MyStreet, το MyCoast, το Appodixi, ακόμα και πλατφόρμες ανώνυμων καταγγελιών, νομιμοποιούν και εν τέλει ενθαρρύνουν την κουλτούρα της ρουφιανιάς.
Πρόκειται για μια επικίνδυνη μετάλλαξη της σχέσης πολίτη-κράτους. Αντί η Πολιτεία να θωρακίσει τους ελεγκτικούς της μηχανισμούς, να ενισχύσει τη δικαιοσύνη, να κάνει διαφανείς και άμεσους τους ελέγχους, μετατρέπει τον κάθε πολίτη σε υποψήφιο καταδότη του διπλανού του.
Με πρόσχημα τη φοροδιαφυγή, την αυθαίρετη δόμηση ή την κατάληψη δημόσιων χώρων, το κράτος σηκώνει τα χέρια ψηλά και πετάει το μπαλάκι στην «κοινωνία». Δεν λειτουργεί όμως έτσι ένα σοβαρό κράτος δικαίου. Δεν είναι η λύση να δηλητηριάζεις την κοινωνική συνοχή για να καλύψεις τη δική σου αδράνεια.
Η αλήθεια είναι πως οι πολίτες δεν εμπιστεύονται την Πολιτεία. Δεν την εμπιστεύονται γιατί ξέρουν ότι η γραφειοκρατία κυριαρχεί, ότι οι έλεγχοι γίνονται «κατά παραγγελία», ότι οι μηχανισμοί είναι σάπιοι.
Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι η απουσία πληροφοριών, αλλά η απουσία εμπιστοσύνης και θεσμικής αξιοπιστίας.
Όταν λοιπόν το κράτος αποτυγχάνει, ζητάει από τους πολίτες να γίνουν χαφιέδες.
Και αυτό δεν είναι πρόοδος, αλλά οπισθοδρόμηση. Αντί να θεραπεύει τις παθογένειες, τις βαθαίνει.
Η λύση είναι μία: Ενίσχυση θεσμών, διαφάνεια, ελεγκτικοί μηχανισμοί με αξιοπιστία.
Όχι η παγίωση της καχυποψίας και της διχόνοιας…