Γιάννης Πανούσης: Η «Αποξενωμένη Εγγύτητα» και το Πολιτικό Στοίχημα του 2026
Του Γιάννη Πανούση*
Με μια διεισδυτική και καυστική ανάλυση, ο Καθηγητής Εγκληματολογίας και πρώην Υπουργός, Γιάννης Πανούσης, σκιαγραφεί το πρόσωπο της σύγχρονης Ελλάδας στο κατώφλι του 2026. Μέσα από 10 καίριες διαπιστώσεις, ο κ. Πανούσης κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για μια κοινωνία που μοιάζει να ταξιδεύει ως «ξένη» στην ίδια της την πατρίδα.
Η Ελλάδα των Δρόμων έναντι της Ελλάδας των Θεσμών
Σύμφωνα με τον κ. Πανούση, η πραγματική Ελλάδα δεν «αναπνέει» πλέον στη Βουλή ή στις ακαδημαϊκές αίθουσες, αλλά στους δρόμους και στα καφενεία. Εκεί όπου η καθημερινότητα συγκρούεται με μια πολιτική που ασκείται «εκτός πολιτικής», εγκλωβισμένη στη διαπλοκή και σε διφορούμενα μηνύματα.
«Είμαστε άπαντες συν-επιβάτες στο δικό μας τρένο, που δεν είναι άλλο από την Ελλάδα. Κάτι σαν “ξένοι” στην Πατρίδα μας και “παράξενοι” στο Σύμπαν», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Το «Τραύμα» της Αριστεράς και η Κρίση Ταυτότητας
Ο καθηγητής εστιάζει ιδιαίτερα στις παθογένειες του πολιτικού συστήματος και ειδικότερα της Αριστεράς, κάνοντας λόγο για:
-
Μη-κυβερνησιμότητα: Μια κυβέρνηση που αδυνατεί να παράξει έργο και μια αντιπολίτευση που παραμένει «ασαφής και ατελής».
-
Η «Λατρεία» της Αντικανονικότητας: Η κινηματικότητα χρησιμοποιείται πλέον ως παράσημο για κομματική ανέλιξη, αντί για ουσιαστική κοινωνική παρέμβαση.
-
Το Φόβο της Αλλαγής: Μια κοινωνία θυμωμένη, που αρνείται τη σύνθεση («και/και») και προτιμά το «ούτε/ούτε», φοβούμενη μήπως η νέα πραγματικότητα στερηθεί την παρωχημένη «ανομία και ατιμωρησία».
Η Άρνηση της Αυτογνωσίας
Το κεντρικό συμπέρασμα του άρθρου αφορά την εθνική μας στάση. Ο σύγχρονος Έλληνας, κατά τον κ. Πανούση, αποφεύγει τον αυτο-διαφωτισμό για να μπορεί να δηλώνει «αιώνια αθώος», σαν ένας αφελής έφηβος. Αυτή η έλλειψη ιστορικής και πολιτισμικής ταυτότητας μας καθιστά έρμαια σε δημαγωγικά ψεύδη που απλώς κολακεύουν το «Εγώ» μας.
Το Διακύβευμα για το 2026
Κλείνοντας, ο Γιάννης Πανούσης προειδοποιεί πως αν δεν εγκαταλείψουμε τον πολιτικό αναχρονισμό και τον «προσωπικό παλιμπαιδισμό», η ιστορία θα συνεχίσει να μας εκδικείται. Η άρνηση της αυτογνωσίας και η «αποξενωμένη εγγύτητα» μεταξύ μας είναι οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι για το νέο έτος.
Ένας λαός δεν μπορεί να ελπίζει σε κέρδος στο «αύριο», όταν θυσιάζει διαρκώς τις ευκαιρίες του «σήμερα» σε λούμπες του παρελθόντος.
Ποιος θα αναλάβει, τελικά, την ευθύνη για τη ζωή που δεν θα ζήσουμε;
* Ο Γιάννης Πανούσης είναι Καθηγητής Εγκληματολογίας, πρώην υπουργός Προστασίας του Πολίτη.
